İşe Giriş Ağır Metal (Toksikolojik) Testleri

Ağır metal testleri, kurşun, kadmiyum, cıva, krom, arsenik gibi maddelerin vücuttaki düzeyini kan ya da idrar örneğinde ölçer. Bu maddelerle çalışılan işyerlerinde, işe giriş muayenesinin en kritik bölümüdür.

Mevzuattaki yeri

Ağır metal maruziyeti bulunan işlerde biyolojik izlem, işe girişte ve düzenli aralıklarla yapılmak zorundadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanın işe başlamadan önce yapacağı işe uygun olduğunun sağlık raporuyla belgelenmesini zorunlu tutar. Rapor, Ek-2 formu formatında ve yetkilendirilmiş bir OSGB’de görevli işyeri hekimi tarafından düzenlenir; tetkikleri isteme ve yorumlama yetkisi de bu hekime aittir.

Başlangıç düzeyi neden bu kadar önemli?

Ağır metaller vücutta birikir ve etkileri yıllar içinde ortaya çıkar. Bir çalışan işe girerken zaten belli bir düzeye sahip olabilir: önceki işyeri, yaşadığı bölge, hobi (avcılık, lehim, seramik boyama) ya da beslenme.

Bu düzey işe girişte ölçülmezse, yıllar sonra bulunan yükselmenin ne kadarının bu işyerinden kaynaklandığı belirlenemez. Ölçüm hem çalışanın hakkını hem işverenin sorumluluk sınırını korur — bu yüzden işe giriş muayenesinde atlanmaması gereken tetkiktir.

Nasıl ölçülür?

• Kanda kurşun: Kurşun maruziyetinin standart göstergesi.
• İdrarda kadmiyum, cıva, arsenik, krom: Spot ya da 24 saatlik idrarda çalışılır.
• Destekleyici testler: Hemogram, böbrek ve karaciğer fonksiyonları birlikte istenir; ağır metaller öncelikle bu sistemleri etkiler.

Örnek alımı öncesinde iş kıyafetiyle gelinmemesi ve ellerin iyi yıkanmış olması gerekir — dışarıdan bulaşma sonucu olduğundan yüksek gösterebilir.

Sonuç nasıl değerlendirilir?

Her metal için tanımlı biyolojik sınır değerler vardır. İşyeri hekimi ölçümü bu değerlerle karşılaştırır:

• Sınırın altında: Uygunluk verilir, düzey başlangıç kaydı olarak saklanır.
• Sınıra yakın: Uygunluk verilebilir, periyodik izlem sıklaştırılır.
• Sınırın üzerinde: O maddeye maruz kalınan bölümde çalışma sakıncalı bulunur; kaynağın araştırılması ve düzey düşene kadar farklı görevde değerlendirme önerilir.

Ağır metal testleri Satem OSGB’de nasıl yapılır?

Toksikolojik panelimiz kendi laboratuvarımızda çalışılır; maruziyet profilinize göre hangi metallerin bakılacağını işyeri hekimimiz belirler. Tetkik kendi laboratuvarımızda ve kendi cihazlarımızla çalışılır; dışarıya gönderilmediği için sonuç bekleme süresi kısalır ve numune zinciri tek elde kalır.

Personelinizi merkezlerimize (Ataşehir, Mecidiyeköy, Gebze, Odunpazarı) gönderebilir ya da gezici İSG aracımızın işyerinize gelmesini isteyebilirsiniz. İki durumda da sonuç doğrudan işyeri hekimimize düşer, Ek-2 formuna işlenir ve raporunuz e-imzalı olarak teslim edilir.

Bu tetkik tek başına satın alınabilecek bir hizmet değil, işe giriş sağlık raporu sürecinin bir parçasıdır. Sürecin tamamını, hangi tehlike sınıfında hangi paketin gerektiğini ve fiyatın neye göre belirlendiğini ana sayfamızda anlattık.