İşe Giriş Böbrek Fonksiyon Testleri (Üre / Kreatinin)

Böbrek fonksiyon testleri (üre, kreatinin ve hesaplanan süzme hızı), böbreğin kanı ne kadar iyi süzdüğünü gösterir. İşe giriş muayenesinde özellikle ağır metal, çözücü ve tarım ilacı maruziyeti olan işkollarında istenir.

Mevzuattaki yeri

Böbreği etkileyebilecek maddelerle çalışılan işlerde böbrek fonksiyonlarının işe giriş muayenesinde belgelenmesi gerekir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanın işe başlamadan önce yapacağı işe uygun olduğunun sağlık raporuyla belgelenmesini zorunlu tutar. Rapor, Ek-2 formu formatında ve yetkilendirilmiş bir OSGB’de görevli işyeri hekimi tarafından düzenlenir; tetkikleri isteme ve yorumlama yetkisi de bu hekime aittir.

İşe giriş sağlık raporunda neden istenir?

Kurşun, kadmiyum, cıva gibi ağır metaller ve bazı çözücüler böbrek dokusunda birikerek sessizce hasar oluşturabilir; belirti çoğu zaman geç ortaya çıkar. Bu yüzden başlangıç değeri kritik önemdedir.

Ayrı bir gerekçe de sıcak ortamda çalışmadır: yüksek sıcaklıkta yetersiz sıvı alımı ve tekrarlayan susuz kalma, böbrek üzerinde kalıcı yük oluşturabilir. İşe giriş değerleri, bu yükün izlenebilmesi için zemin oluşturur.

Hangi değerlere bakılır?

• Kreatinin: Böbrek süzme işlevinin en yaygın göstergesi.
• Üre (BUN): Protein yıkımı ve sıvı dengesiyle birlikte yorumlanır.
• eGFR: Kreatininden hesaplanan tahmini süzme hızı.
• Ürik asit ve elektrolitler: Gerektiğinde eklenir.

Örnek koldan alınır. 8–12 saat açlık ve testten önceki gün ağır egzersiz yapmamak istenir; yoğun egzersiz kreatinini geçici olarak yükseltir. Bol protein tüketimi de üre değerini etkiler.

Sonuç Ek-2 kararını nasıl etkiler?

Sınırda değerler genellikle tekrar tetkikle netleştirilir. Böbrek işlevlerinde belirgin azalma varsa işyeri hekimi, ağır metal ya da nefrotoksik madde maruziyeti bulunan bölümlerde çalışmayı sakıncalı bulabilir ve görev değişikliği önerebilir. Diğer görevler için uygunluk çoğunlukla verilir.

Böbrek fonksiyon testleri Satem OSGB’de nasıl yapılır?

Biyokimya panelimiz kendi laboratuvarımızda çalışılır; ağır metal maruziyeti olan işyerlerinde bu testler toksikolojik panelle birlikte istenir. Tetkik kendi laboratuvarımızda ve kendi cihazlarımızla çalışılır; dışarıya gönderilmediği için sonuç bekleme süresi kısalır ve numune zinciri tek elde kalır.

Personelinizi merkezlerimize (Ataşehir, Mecidiyeköy, Gebze, Odunpazarı) gönderebilir ya da gezici İSG aracımızın işyerinize gelmesini isteyebilirsiniz. İki durumda da sonuç doğrudan işyeri hekimimize düşer, Ek-2 formuna işlenir ve raporunuz e-imzalı olarak teslim edilir.

Bu tetkik tek başına satın alınabilecek bir hizmet değil, işe giriş sağlık raporu sürecinin bir parçasıdır. Sürecin tamamını, hangi tehlike sınıfında hangi paketin gerektiğini ve fiyatın neye göre belirlendiğini ana sayfamızda anlattık.